چی باعث ایجاد خود کم بینی می شه آموزشی

اگه فرد در مقایسه خود با بقیه از روش نا مناسبی استفاده کنه ممکنه احساس بدی نسبت به خودش پیدا کنه و این شروع بروز مشکل خود کم بینیه. گرچه این گفته النیور روزولت (اولین رئیس کمیسیون حقوق بشر سازمان ملل) که: «هیچکی نمیتونه در من احساس کمتر بودن بسازه مگه اینکه من بهش اجازه دهم» منطقی به نظر می رسه؛ با این حال اینجور شرایطی ممکنه واسه هرکدام از ما اتفاق بیفته.

اما نکته اساسی در اینجاست که بین احساس خود کم بینی با باخبر شدن از اینکه در بعضی از زمینه ها از بقیه کمتر هستیم فرقی هست؟

خود کم بینی زیر ذره بین

بحث ما اینجا در مورد راه های تقویت اعتماد به نفس و داشتن احساس بهتر نسبت به خودمون نیس؛ بلکه فقط می خواهیم دور و بر این موضوع صحبت کنیم که وقتی خودمون رو با بقیه مقایسه می کنیم واسه احساسات ما چه اتفاقی میفته.

مشکل خود کم بینی یکی از مشکلات شایع در روان شناسیه که حد و مرز مشخصی نداره. اما لازمه بین باخبر شدن از نقطه ضعف و احساس خود کم بینی، فرق قائل شیم. فرض کنیم من می دونم که نسبت به «بیل گیتس» از نظر مالی ضعیف ترم یا نسبت به «استفان هاوکینگ» از نظر نبوغ و نسبت به میلیونا نفر دیگر از نظر زیبایی؛ اما آگاهی نسبت به این ضعفا به اندازه سر سوزنی منو آزار نمی ده. پس باخبر شدن از اینکه بعضی وقتا در مقایسه با بقیه در بعضی زمینه ها کمتر هستیم با احساس خود کم بینی متفاوته. باخبر شدن از توانایی کمترمان در بعضی از زمینه ها، واسه ما یک درک و شناخت داخلی نسبت به خودمون ایجاد می کنه. سعی در ظاهر سازی به اینکه همه ما در همه زمینه ها خوب و لیاقت همدیگه هستیم احمقانه به نظر می رسه.

پس مشکل خود کم بینی با پذیرش برتری بقیه فرق داره و حتی خود کم بینی ممکنه فردی رو که بهتر از دیگرونه هم گرفتار کنه چون اون دچار برداشت اشتباه نسبت به خودش شده. مثلا فردی رو در نظر بگیرین که برخلاف تحصیل در بهترین دانشگاه و کسب رتبه برتر بازم احساس می کنه نسبت به همشاگردی هاش عقب تره. اینجور فردی با مشکلِ بد نمایش دادن واقعیت روبه روست. اما به چه دلیل افراد از آسیب ی خود کم بینی رنج می برن؟

کمال گرایی و خود کم بینی

چی باعث ایجاد خود کم بینی می شه آموزشی

مشکل خود کم بینی بیشتر با این نگاه ها همراهه:

  • ما باید خوبِ بقیه باشیم؛
  • ما خوبِ بقیه نیستیم، اما دلیل اونو هم نمی دونیم که باعث ایجاد احساس لایق نبودن در ما می شه که مبنای عقلی و منطقی نداره.

۱.به افکارتان نظم بدین

چی باعث ایجاد خود کم بینی می شه آموزشی

همونجوریکه گفتیم وقتی خودمون رو با بقیه مقایسه می کنیم ممکنه فهمیده که در بعضی از زمینه ها از اونا کمتر هستیم؛ اگه این احساس به سراغ تون اومد از خودتون بپرسید که: «دقیقا نسبت به کی احساس کمتر بودن می کنم». وقتی به این سوال فکر می کنین سعی کنین احساسات خود رو مهار کرده و اونا رو محدود کنین؛ احساساتی فکرکردن همیشه باعث در هم ریختگی افکار می شه. حدود ۷ میلیارد نفر در این سیاره زندگی می کنن، دقیقا نسبت به کدوم گروه از افراد احساس کمتر بودن می کنین؛ افراد پولدار، خوش ظاهر، تحصیلکرده، فضلا و محققان؟ بیشتر مردم جزو این گروه ها نیستن. حالا کمی دقیق تر شید و فردی رو نام ببرین که نسبت بهش احساس کمتر بودن می کنین. فرد B ؟ به چه دلیل؟ B به شکل ویژه ای بهتر از شماس؟

چی باعث ایجاد خود کم بینی می شه آموزشی

پس با نظم دادن به افکارمان به جایِ اینکه «احساس کمبود» کنیم، زمینه ای رو که در اون احساس کمبود می کنیم و بعد فردی رو که نسبت بهش احساس کمتربودن داریم شناسایی می کنیم. حالا نوبت اینه که از خودتون بپرسید فرد B در کدوم زمینه ها از شما بهتر نیس؟ اونم مثل شما آدم متواضعیه؟ از نظر هوش چه جوری؟ یا مثلا تجربیات زندگی؟ پس اگه چیزی که رو که ملاک لیاقت و موفقیت می گیم محدود کنیم، احتمال اینکه دچار احساس لایق نبودن شیم زیاده. باور کنین که B هم مسائل و مشکلات خاص خودشو داره.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   چیجوری ذهن برتر داشته باشیم

۲. به نمایشِ خنده دارِ «دیگری بودن» پایان بدین

تا الان روی سنگ قبر هیچکی نوشته نشده که: «اینجا A آرمیدهه، اون مثل B بود». هرکی فقط می تونه مثل خودش یا بهترینِ خودش باشه؛ این رؤیای مثل کس دیگری بودن شاید مناسب سن یک نوجوون ۱۵ ساله باشه. حتی یک بازیگر هم نمیتونه دقیقا برابر شخصیت اصلی داستان نقش اجرا کنه؛ الهام گرفتن از بقیه به معنی سعی در الگو گرفتن و مثل کردن بعضی از رفتارهایمان با آنهاست و نه به معنای اونکه سعی کنیم تا زندگی ای مثل با اونا داشته باشیم.

چی باعث ایجاد خود کم بینی می شه آموزشی

مشکل خود کم بینی، بین افرادی شایعه که می خوان مثل کسی باشن که نیستن. البته این به معنای محدود کردن توانایی هامون در بعضی از زمینه ها نیس؛ اما اگه به جای تقلا واسه مثل شدن به دیگری، خودِ واقعی مون باشیم بسیار موفق تر هستیم.

۳.جرأت متفاوت بودن رو داشته باشین

چی باعث ایجاد خود کم بینی می شه آموزشی

زندگی در دنیای امروز، محدود کردنای کمتری نسبت به گذشته داره. شاید تا چند سال پیش از جوونی که در ده بیست زندگی اش بود انتظار می رفت ازدواج کنه، فرزندانی داشته باشه و صاحب اعتبار مورد قبولی از نظر اجتماعی باشه. یا مثلا شکل و فرم آرایش مو و لباس پوشیدن قانون ی مشخصی داشت و … اما الان هیچ شکل و قالب خاصی واسه زندگی یک نفر نمیشه درنظر گرفت. البته منظورمان مذمت آداب و عرف زندگی در گذشته نیس ولی به هرحال سبک زندگی مردمِ امروزی کمی آزادتر و متفاوت تر از گذشته.

چی باعث ایجاد خود کم بینی می شه آموزشی

پس اگه کسی در چهل سالگی (یا حتی هشتادسالگی!) هنوز ازدواج نکرده باشه یا بچه و جایگاه خاص اجتماعی نداشته باشه شکست خورده نیس. گرچه بعضی وقتا هم انتظارات والدین و دور و بریا ممکنه افراد رو تحت اثر بذاره و مثلا لحظه ای با خود فکر کنین: «ای وای خدای من! ۴۵ سالم شد باید همسر و بچه داشته باشم. باید الان در فلان جایگاه شغلی می بودم، من باید اون طور که بقیه ی مردم هستن باشم». اما حواس تون باشه که در دام نمایشِ دیگری بودن نیفتید. اگه واقعا خواهان به دست آوردن این چیزها هستین که هیچ، اما اگه فقط می خواید انتظارات بقیه از خودتون رو برآورده کنین این نکته رو به یاد بیارین که شما تنها می تونین در نقش خودتون زندگی کنین.

۴. به ضعفای خود واقعی نگاه کنین

چی باعث ایجاد خود کم بینی می شه آموزشی

داستان جوجه اردک بیریخت «هانس کریستین اندرسون» رو به خاطر بیارین. یادتون هست که قوی کوچیک (جوجه اردک بیریخت) به عنوان یک اردک احساس شکست می کرد؛ به چه دلیل؟ چون اون واقعا یک اردک نبود پس چه جوری می تونست در کالبدی که واقعا نیس موفق باشه.

اگه نسبت به بقیه احساس پستی می کنین لحظه ای به نیازهایی فکر کنین که اگه از اونا بهره مند بودین این احساس در شما از بین می رفت و اما در صورت برخورداری از اونا مثل خود واقعی تون می شدید یا اینکه مثل یک قو در جایگاه اردک قرار می گرفتید؟

۵. مراقب خیال بافی هاتون باشین

چی باعث ایجاد خود کم بینی می شه آموزشی

خود کم بینی طعمه خودشو در دام «تفکر همه یا هیچ» گرفتار می کنه. خیالبافی یک نوع از این تفکر هیجانی و احساسیه که به شکل گفتگو «اگه فقط …» بیان می شه:

اگه فقط بینی باریک تری داشتم، قابل اعتمادتر و خوشحال تر به نظر می رسیدم!

اگه فقط درآمدم فلان تومن بیشتر بود زندگی خوبی داشتم!

اگه فقط می تونستم عین B باشم از خودم راضی بودم!

اما زندگی واقعی طبق این اگرها نمی چرخد؛ خیلی از چیزایی که باعث ایجاد احساس پستی در ما می شن ساخته ی ذهن خود ما هستن. شاید با یک بینی باریک تر، قشنگ تر به نظر برسین ولی اگه از مقایسه خود با بقیه دست وردارین و با تکیه بر ظرفیتای خودِ واقعی تون راه زندگی رو به جاده ی مطمئن تری هدایت کنین، رضایت خاطر بیشتری دارین و در دام خود کم بینی گرفتار نخواهید شد.

برگرفته از :uncommonhelp.me

 


دسته‌ها: آموزشی